Apotropaia and Phylakteria

Conference Paper

Archaeological evidence: 3d. Apotropaic qualities of objects: Inscribed and other form of evidence
Friday 2021-06-25
17:25 | 19:25
Place: Swedish Institute at Athens & Zoom

Αποτροπαϊκά ανάγλυφα από την αρχαία Μεσσήνη

Εύη Λαμπροπούλου, 2021-06-25

Abstract

Το χέρι, η παλάμη ως σημάδι και σύμβολο δημιουργίας, δύναμης και άμυνας   χρησιμοποιείται ήδη από την αρχαιότητα  για να απωθήσει τις βλαπτικές ενέργειες που εκπορεύονται από τη φθοροποιό ενέργεια του κακού. Ένα στοιχείο πολυσημίας που θα μπορούσε να ερμηνευθεί και ως  λαϊκή θεραπευτική πρακτική, κοινωνική πρόληψη, μαγική ενέργεια ή πεδίο συναισθηματικής εκτόνωσης και επιβεβαίωσης.

Μία σειρά από οκτώ αναθηματικά ανάγλυφα από τοπικό ασβεστόλιθο με απεικόνιση  ανοιχτής παλάμης από την αρχαία Μεσσήνη, τα τρία ενεπίγραφα με αφιέρωση στο Δία, θα μας απασχολήσουν στη συγκεκριμένη ανακοίνωση. Χρονολογούνται στα ύστερα ελληνιστικά και τα πρώιμα ρωμαϊκά χρόνια. Αντίστοιχα ανάγλυφα έχουν βρεθεί στα Ασκληπιεία της Δήλου, της Πάρου και της Αθήνα, καθώς και άλλα ανάλογα ανάγλυφα που δεν προέρχονται από θεραπευτικά ιερά. Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν αυτά που εικονίζουν πέλματα, αυτιά και μάτια, ως σύμβολα της θεϊκής παρουσίας (επιφάνειας)  και σχετίζονται, στα ελληνιστικά και τα ρωμαϊκά χρόνια με μυστηριακές κυρίως λατρείες.

Θα επιχειρηθεί νέα προσέγγιση και επανεξέταση της χρήσης, της λειτουργίας  και του συμβολισμού των συγκεκριμένων ανάγλυφων από τη Μεσσήνη καθώς και της ειδικής σχέσης τους με τις θεότητες, στις οποίες αφιερώνονται, με στόχο να προβληθούν  τα στοιχεία εκείνα που αναδεικνύουν  τον αποτροπαϊκό τους χαρακτήρα. Μέσα από την ερμηνεία των συγκεκριμένων θεσμοποιημένων συμβόλων που φαίνεται να συνδέονται με τον συναισθηματικό κόσμο των απλών ανθρώπων, θα δοθεί η δυνατότητα να αποδοθεί το πνευματικό, το κοινωνικό και το λατρευτικό υπόβαθρο της εποχής των ανάγλυφων.

About the Author(s)

Αρχαιολόγος, Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας

We use cookies to enhance your online experience.
By browsing our site, you agree to our use of cookies.

Read More